İşlem nedir?

Bulut bilgi işlem bağlamındaki "işlem" terimi, yazılım hesaplamalarıyla ilgili kavramları ve nesneleri ifade eder. Her programın hesaplama başarısı için gereken işlem gücü, bellek, ağ iletişimi, depolama ve diğer kaynaklara atıfta bulunmak üzere kullanılan genel bir terimdir. 

Örneğin, makine öğrenimi algoritmaları veya 3B grafik işleme işlevleri çalıştıran uygulamaların başarıyla çalışabilmesi için gigabaytlarca RAM ve birden fazla CPU gerekir. Bu örnekte ihtiyaç duyulan CPU'lara, RAM'e ve Grafik İşleme Birimlerine işlem kaynakları; bu tür uygulamalara ise yoğun işlem kullanımlı uygulamalar adı verilir.

Bu terimi modern bilgi işlem bağlamında anlamak için işlem hakkındaki bazı sık sorulan sorulara göz atalım.

İşlem kaynakları nelerdir?

İşlem kaynakları, bilgi işlem etkinlikleri için talep edilebilen, tahsis edilebilen ve kullanılabilen, ölçülebilir miktarlardaki işlem güçleridir. Bazı işlem kaynağı örnekleri şunlardır:

CPU

Merkezi işlem birimi (CPU) her bilgisayarın beynidir. CPU, miliçekirdek adlı birimlerle ölçülür. Uygulama geliştiriciler, uygulamalarının çalıştırılması ve verilerin işlenmesi için kaç CPU tahsis edileceğini belirtebilir.

Bellek

Bellek, bayt birimi üzerinden ölçülür. Uygulamalar, etkili bir şekilde çalışmaları için ihtiyaç duydukları ölçüde bellek talep edebilir.

Tek bir fiziksel cihaz üzerinde çalışan uygulamalar, ilgili cihazın işlem kaynaklarına sınırlı erişim sahibi olur. Ancak bulutta çalışan uygulamalar, birden fazla fiziksel cihaz üzerinden daha fazla işleme kaynağına aynı anda erişebilir. Buna daha yakından bakalım.

Bulut bilgi işlem nedir?

Bulut Bilgi İşlem, bilgisayar kaynaklarının internet üzerinden teslim edilmesini içeren her şeyi kapsayan genel bir terimdir. Kullanıcılar, istek üzerine büyük miktarlarda işlem gücüne erişebilir. Dakika veya saat üzerinden satın alabilir ve bilgi işlem etkinlikleri için ihtiyaç duydukları kadar fazla veya az kullanım yapabilir.

Bulut bilgi işlemin geçmişi

Web uygulamaları geleneksel olarak sabit fiziksel sunucularda barındırılırdı. Uygulamanın ihtiyaç duyduğunda erişebileceği işlem gücü, üzerinde çalıştığı sunucuyla sınırlıydı. Web sitesi sahipleri birden fazla sunucu ya da tek bir sunucu üzerinde belirli bir alan satın alabiliyor ancak kullanımları ne olursa olsun sabit bir fiyat ödemek zorunda kalıyordu. Buna ek olarak, kendi bilgisayar sunucusu altyapılarını yönetmeleri ve bunların bakımını yapmaları gerekiyordu.

Günümüzde ise uygulamalar çok sayıda fiziksel cihazın işlem kaynağını esnek bir şekilde kullanabiliyor. Bulut sağlayıcılar hem sunucuları hem de fiziksel veri merkezlerini içine alan devasa işlem kaynağı havuzları oluşturuyor. Kurumlar uygulamalarını burada barındırabiliyor ve havuzdan ihtiyaç duyduğu kadar işlem kaynağına erişebiliyor. Sağlayıcı, kullanıcılara esneklik, ölçeklenebilirlik ve verimlilik sağlamak için kaynakları tamamen yönetiyor ve optimize ediyor. Kullanıcıların kendi uygulamalarına bakım yapması yetiyor; işlem altyapısı yönetimi tamamen bulut sağlayıcı tarafından yapılıyor.

Bir bulut bilgi işlem örneği olarak muhasebe yazılımları

Muhasebe yazılımları örneğine göz atalım. Bundan yirmi-otuz yıl önce, işletmelerin yazılımları satın alması ve kendi dahili fiziksel donanımlarına yüklemesi gerekiyordu. Yazılımların kabiliyeti, üzerinde çalıştıkları donanımla sınırlıydı. Zaman içinde sistem belleği tükenir veya güncelleme gerekirdi ve herhangi bir donanım arızası yaşandığında kritik işletme verileri kaybedilebiliyordu.

Günümüzde, muhasebe yazılımı geliştiricileri yazılımlarını bulutta çalıştırabiliyor. Kullanıcılar sıradan bir web sitesine erişir gibi erişim sağlayabiliyor ve ihtiyaçları doğrultusunda katmanlı planlar satın alabiliyor. Yazılım uygulamaları, buluttan aldıkları işlem gücünü kullanıyor ve gerektiğinde yazılımın kendisi de ölçeklenebiliyor. Müşterilerin verilerini kaybetme korkusu da ortadan kalkıyor.

Mikro hizmet nedir?

Mikro hizmetler mimarisi olarak da bilinen mikro hizmetler, bir hizmet koleksiyonu şeklinde yapılandırılmış yazılım uygulamaları için kullanılan bir mimari stilidir. 

Kurumsal uygulamalar genellikle üç ana parçadan oluşur:

  1. İstemci tarafındaki kullanıcı arabirimi (son kullanıcının cihazında çalışan bir uygulama veya HTML sayfası)
  2. Veritabanı (uygulama verilerini depolar)
  3. Sunucu tarafındaki uygulama (operasyonun işlevsel ve mantıksal çalışma biçimini tanımlar)

Bu tek parça mimari, esnek değildir ve üzerinde değişiklik yapılması zordur. Sistemin bir parçasındaki küçük değişiklikler, tek parça halindeki tüm uygulamanın yeniden dağıtılmasını gerektirir.

Öte yandan, mikro hizmetler mimarisi ise uygulamayı merkezi olmayan yönetim anlayışıyla, işlevsel hizmetlerden oluşan bir koleksiyon şeklinde tasarlar. Bir mikro hizmet; veri arama, günlük kaydı işlevi veya web hizmeti işlevi gibi tek bir endişeyi gidermeyi amaçlar. Bu mikro hizmetler birbirinden bağımsız olarak dağıtılabilir, kendi işlem kaynaklarını kullanabilir ve birbiriyle iletişim kurabilir.

Örneğin, bir haber uygulaması spor, suç, küresel gibi bağımsız mikro hizmetlerden oluşabilir. Her bir mikro hizmet kendi içerik alma ve sıralama faaliyetlerini yönetir. Ayrıca gerektiğinde ölçekleri büyütülebilir veya küçültülebilir. Önemli bir spor etkinliği sırasında spor mikro hizmeti ek işlem gücü kullanır, etkinlik tamamlandıktan sonra da ölçeğini küçültür. 

Sanal makine nedir?

Sanal makineler, buluttan bilgi işlem gücünü alan temel yapı taşlarıdır. Bir sanal makine, uygulamaları ve işletim sistemlerini çalıştırmak dahil olmak üzere fiziksel bir bilgisayarla aynı işlevleri yürütebilen bir yazılımdır. Yani fiziksel bir bilgisayarın dijital versiyonudur. Sanal makineler, programları ve işletim sistemlerini çalıştırabilir, veri depolayabilir, ağlara bağlanabilir ve diğer bilgi işlem işlevlerini yürütebilir. Güncellemeler ve sistem izleme gibi bakım faaliyetlerine de ihtiyaç duyabilirler.

Bir sanal makine çok sayıda fiziksel makine üzerinde çalışabildiğinden, uygulamalara başarıyla çalışmak için ihtiyaç duydukları işlem gücünü verebilir. Bulut bilgi işlem, kullanıcılara sanal makineleri istek üzerine dağıtma ve ölçeklendirme kabiliyeti sunar. Fiziksel sunucuları yönetmek için gereken iş yükü olmadan, güvenli ve yalıtılmış bir ortamda hesaplama kaynaklarına garantili erişim imkanı verir.

Amazon EC2 bulut sunucusu nedir?

AWS İşlem hizmetlerindeki sanal makinelere bulut sunucusu adı verilir. Farklı CPU, bellek, depolama ve ağ iletişimi kaynağı yapılandırmalarına sahip çeşitli bulut sunucusu tipleri sağlayan AWS EC2 sayesinde kullanıcılar, işlem kaynaklarını uygulamalarının ihtiyaçlarına göre özelleştirebilir. 

Beş farklı bulut sunucusu tipi vardır:

Genel amaçlı bulut sunucuları

Genel amaçlı bulut sunucuları; işlem, bellek ve ağ kaynakları arasında denge sağlar ve çeşitli iş yükleri için kullanılabilir. Web sunucuları ve kod depoları gibi bu kaynakları eşit oranlarda kullanan uygulamalar için bu bulut sunucuları idealdir. 

İşlem için optimize edilmiş bulut sunucuları

İşlem için optimize edilmiş bulut sunucuları; hızlı ağ performansına, geniş kapsamlı erişilebilirliğe ve saniye başına yüksek giriş/çıkış (G/Ç) operasyonlarına ihtiyaç duyan yüksek performanslı işlem uygulamalarıdır. Hem bilimsel hem de finansal modelleme ve simülasyon, büyük veri, kurumsal veri ambarı ve iş zekası, bu uygulama türüne örnek olarak verilebilir.

Hızlandırılmış bilgi işlem bulut sunucuları

Hızlandırılmış bilgi işlem bulut sunucuları; kayan nokta sayı hesaplamaları, grafik işleme veya veri düzeni eşleme gibi işlevleri CPU'lar üzerinden çalışan yazılımların erişemeyeceği bir verimlilik düzeyinde gerçekleştirmek için donanım hızlandırıcıları veya ortak işlemcileri kullanır.

Bellek için optimize edilmiş bulut sunucuları

Bellek için optimize edilmiş bulut sunucuları, ultra hızlı veri erişimi sağlamak ve yüksek performans sunmak için yüksek hızlı katı hal sürücüsü mimarisini kullanır. Bu bulut sunucuları, açık kaynaklı veritabanları ve gerçek zamanlı büyük veri analizleri gibi daha fazla belleğe ve daha az CPU gücüne ihtiyaç duyan uygulamalar için idealdir.

Depolama için optimize edilmiş bulut sunucuları

Depolama için optimize edilmiş bulut sunucuları, yerel depolama üzerindeki çok büyük veri kümelerine yüksek, sıralı okuma ve yazma erişimi gerektiren iş yükleri için tasarlanmıştır. Bu bulut sunucuları, uygulamalara saniye başına on binlerce düşük gecikmeli, rastgele G/Ç işlemi (IOPS) göndermek için optimize edilmiştir.

Container nedir?

Yazılımların kullanıma sunulmadan önce test edilmesi, paketlenmesi ve yüklenmesi gerekir. Yazılım dağıtımı, bir uygulamayı bir bilgisayar sisteminde veya cihazda çalışmak üzere hazırlama sürecini ifade eder.

Docker, geliştiricilerin yazılım dağıtmak üzere kullandığı bir araçtır. Bir uygulamanın kodunu paketlemek ve her sistemde çalışmasını sağlamak için standart bir yol sunar. Yazılımın kodunu ve bağımlılıklarını bir container içinde birleştirir. Container'lar (diğer adıyla Docker Görüntüleri), bir docker altyapısı aracılığıyla her platformda çalışabilir. Amazon Elastic Container Service (ECS), Docker container'larını destekleyen ve yönetilen bir Amazon EC2 bulut sunucuları kümesinde uygulamaları kolayca çalıştırmanıza olanak sağlayan, yüksek oranda ölçeklenebilir ve yüksek performanslı bir container yönetimi hizmetidir. Bu da ortam ne olursa olsun hızlı, güvenilir ve tutarlı dağıtımları garanti altına alır.

Bir Docker örneği olarak hastane randevu uygulaması

Örneğin, bir hastane, randevu alma uygulaması oluşturmak istiyor. Son kullanıcılar, uygulamayı Android, iOS, Windows veya MacBook üzerinde ya da hastanenin web sitesi aracılığıyla kullanabilir. Kod, her bir platforma ayrı olarak dağıtılsaydı bakım faaliyetleri zorlayıcı olurdu. Bunun yerine, Docker kullanılarak randevu uygulamasının tek bir evrensel container'ı oluşturulabilir. Bu container, AWS gibi işlem platformları dahil olmak üzere her yerde çalışabilir.

AWS Cloud ile sunucusuz bilgi işlem nedir?

Sunucusuz bilgi işlem, uygulamaların harici olarak yönetilen, altta yatan sunucu altyapısıyla geliştirilmesi anlamına gelir. AWS Lambda gibi sunucusuz hizmetler otomatik ölçeklendirme, yerleşik yüksek erişilebilirlik ve değere göre ödeme fatura modeli ile gelmektedir.

Sunucusuz bilgi işlem, yazılım geliştirme şirketlerinin inovasyon yapmasına ve değişimlere daha hızlı yanıt vermesine olanak tanıyan hizmetleri, uygulamaları ve stratejileri tanımlamanın bir yoludur. Ekipler, operasyonel iş yüklerini ortadan kaldırarak uygulamaları hızla kullanıma sunabilir, geri bildirim alabilir ve yazılımlarını iyileştirebilir.

Örneğin, bir teknoloji start-up şirketi, üniversite derslerini aramak ve filtrelemek için bir uygulama oluşturuyor. Şirket, kullanıma sunma aşamasında sunucusuz devam etmeyi seçerek kullanıcı deneyimini ve sistemleri iyileştirmeye odaklanabilir. Tamamen yönetilen donanım altyapısı kullanarak, bunun yerine pazarlamaya yatırım yapabilir.

 

İşlem kaynaklarında esnek yük dengeleme nedir?

Yük dengeleme, bir bulut bilgi işlem ortamındaki işlem kaynaklarını ve iş yükünü eşit bir şekilde dağıtma sürecidir. Bunun amacı, uygulamaya talep yüksek olduğunda bile gecikmeyi azaltmak ve işlem sürelerini düşük tutmaktır. Yük dengeleyiciler, bir bulut ortamında çalışmakta olan birden fazla uygulama sunucusu arasındaki istemci taleplerini akıllıca dağıtabilir.

Esnek yük dengeleme, kullanıcılara uygulama performansını ve güvenilirliğini en üst düzeye çıkarma olanağı tanır. Gelen uygulama trafiğini otomatik olarak Amazon EC2 bulut sunucuları, container'lar, IP adresleri, AWS Lambda işlevleri ve sanal sunucular gibi birden çok hedefe dağıtabilir. Değişken uygulama trafiği yükünü üstlenebilir, maliyeti düşürebilir ve talep doğrultusunda uygulama ölçeğini büyütebilir ya da küçültebilir

Bir esnek yük dengeleme örneği olarak e-ticaret

Örneğin, bir çevrimiçi e-ticaret mağazası, günün en iyi fırsatlarını sıralamak için bir uygulama çalıştırıyor. Yoğun işlem kullanımlı bir uygulama olduğundan, talebi yönetmek için bulut bilgi işlem ve yük dengeleme kullanıyor. Bu sayede hafta sonları, Noel ve diğer sezonluk zirve dönemleri gibi talepte ani artışlar yaşanan zamanlarda otomatik olarak ek işlem kaynakları kullanılıyor. Talebin yavaşladığı diğer günlerde ise işlem ölçeği küçültülüyor. Yük dengeleme olmasaydı mağazanın sakin günlerde bile zirve döneminin ücretlerini ödemesi gerekecek ve bu nedenle kâr marjları düşecekti.

İşlem hizmetleri nedir?

İşlem hizmetleri, Hizmet Olarak Altyapı (IaaS) adıyla da bilinir. AWS İşlem gibi işlem platformları, bir sanal bulut sunucusu ve depolama alanının yanı sıra, kullanıcıların iş yüklerini bir sanal makineye geçirmesine olanak tanıyan API'ler sağlar. Kendilerine tahsis edilen belirli bir işlem gücüne sahip olan kullanıcılar, bilgisayar kaynaklarını istedikleri gibi başlatabilir, durdurabilir, yapılandırabilir ve bunlara erişebilir.

Farklı AWS İşlem Hizmetleri arasında seçim yapma

Sizin için en iyi AWS altyapısının hangisi olduğu; uygulamanızın gereksinimlerine, yaşam döngüsüne, kod boyutuna, talebine ve bilgi işlem ihtiyaçlarına bağlıdır. Şu üç örneğe göz atın:

  1. AWS ortamınızda geniş bir yelpazede performans avantajları sunan istek üzerine bulut sunucuları dağıtmak isterseniz Amazon Elastic Compute Cloud (EC2) kullanırsınız.
  2. Bir EC2 bulut sunucuları kümesi içerisinde birer container olarak paketlenmiş Docker özellikli uygulamalar çalıştırmak istiyorsanız Amazon Elastic Container Service'ı (Amazon ECS) kullanabilirsiniz.
  3. Sunucusuz bir ortamda olay odaklı tetikleyicilere yanıt olarak sadece birkaç milisaniyelik işlem kaynağı kullanarak kendi kodunuzu çalıştırmak istiyorsanız AWS Lambda'yı kullanabilirsiniz.

AWS İşlem hizmetlerinin avantajları nelerdir?

AWS İşlem hizmetleri, işlem için en geniş ve en derin işlevselliği sunar. AWS İşlem kullanmanın temel avantajlarından bazıları şunlardır:

İş yükleriniz için doğru işlem

Amazon EC2 (Amazon Elastic Compute Cloud); işlemci, depolama ve ağ iletişimi seçimi ile uygulama altyapısının yönetimi için ayrıntılı denetim sağlar. Amazon Elastic Container Services (Amazon ECS), container'ları çalıştırırken seçim şansı ve esneklik sunar.

Yerleşik güvenlik

AWS, ikinci en büyük bulut sağlayıcısının sahip olduğundan önemli ölçüde daha fazla güvenlik, uygunluk ve yönetim hizmetleri ile temel özellikler sunar. AWS Nitro System, bulut sunucusu donanımını sürekli izlemek, korumak ve doğrulamak için yonga düzeyinde yerleşik olarak güvenliğe sahiptir.

Maliyet optimizasyonu

AWS İşlem'de yalnızca ihtiyaç duyduğunuz bulut sunucusu veya kaynak için, bunları kullandığınız süre boyunca, uzun vadeli bir sözleşme ya da karmaşık bir lisanslama süreci gerekmeden ödeme yaparsınız.

Esneklik

AWS, uygulamaları hızla oluşturmak, dağıtmak ve piyasaya taşımak için birçok farklı yol sağlar. Örneğin, Amazon Lightsail, size bir uygulama veya web sitesi oluşturmak için ihtiyacınız olan her şeyi sunan, kullanımı kolay bir hizmettir.

Hangi AWS İşlem hizmetinin işletmenizi büyütmenize en uygun olduğunu belirlemek için uzman ekibimizle iletişime geçmekten veya hemen bir Ücretsiz AWS Hesabı için kaydolmaktan çekinmeyin.

Amazon İşlem için sonraki adımlar

Standard Product Icons (Features) Squid Ink
Ürünlerle ilgili diğer kaynaklara göz atın
İşlem hizmetleri hakkında daha fazla bilgi edinin 
Sign up for a free account
Ücretsiz bir hesap için kaydolun

AWS Ücretsiz Kullanım için anında erişim elde edin.

Kaydolun 
Standard Product Icons (Start Building) Squid Ink
Konsolda oluşturmaya başlayın

AWS Management Console'da AWS ile oluşturmaya başlayın.

Oturum açın