Ara yazılım nedir?

Ara yazılım, farklı uygulamaların birbirleriyle iletişim kurmak için kullandıkları yazılımdır. İnovasyonları daha hızlı gerçekleştirebilmeniz için uygulamaları akıllı ve etkili bir şekilde bağlama işlevselliği sağlar. Ara yazılım; farklı teknolojileri, araçları ve veritabanlarını sorunsuz şekilde tek bir sisteme entegre edebilmeniz için bir köprü görevi görür. Bu tek sistem, daha sonra kullanıcılarına birleşik bir hizmet sağlar. Örneğin, bir Windows ön uç uygulaması bir Linux arka uç sunucusuna veri gönderir ve bu sunucudan veri alır ancak uygulama kullanıcıları aradaki farkı anlamazlar.

Ara yazılım neden önemlidir?

Ara yazılım, 1980'lerde popüler olmadan önce, yeni uygulamalar ve eski sistemler arasında bir köprü olarak kullanılıyordu. Geliştiriciler ilk başlarda, eski kodu yeniden yazmadan, yeni programları eski sistemlerle entegre etmek için ara yazılım kullandılar. Ara yazılım, dağıtılmış sistemlerde önemli bir iletişim ve veri yönetimi aracı haline geldi.

Geliştiriciler, uygulama geliştirmeyi desteklemek ve tasarım süreçlerini basitleştirmek için ara yazılım kullanır. Bu da farklı yazılım bileşenleri arasındaki bağlantı yerine, iş mantığına ve özelliklerine odaklanabilmelerini sağlar. Geliştiriciler, ara yazılım olmadan, uygulamaya bağlanan her yazılım bileşeni için bir veri değişim modülü derlemek zorunda kalırdı. Modern uygulamalar, birçok mikro hizmetten veya birbiriyle iletişim kuran küçük yazılım bileşenlerinden oluştuğu için bu çok zordur. 

Ara yazılım nerelerde kullanılır?

Ara yazılımın en yaygın kullanıldığı örnekler şunlardır:

Oyun geliştirme

Oyun geliştiriciler, oyun altyapısı olarak ara yazılım kullanır. Oyunun çalışması için, yazılımın çeşitli görüntü, ses ve video sunucularının yanı sıra iletişim sistemleriyle de iletişim kurması gerekir. Oyun altyapısı, bu iletişimi kolaylaştırır ve oyun geliştirmeyi daha verimli hale getirir.

Elektronik

Elektronik mühendisleri, farklı sensör türlerini denetleyicileriyle entegre etmek için ara yazılım kullanır. Ara yazılım katmanı, sensörlerin ortak mesajlaşma çerçevesi aracılığıyla denetleyiciyle iletişim kurmasına olanak sağlar. 

Yazılım geliştirme

Yazılım geliştiriciler, farklı yazılım bileşenlerini diğer uygulamalara entegre etmek için ara yazılım kullanır. Ara yazılım, bileşenden gelen gerekli veri girişlerini ve çıkışlarını yönetmek için standart bir Uygulama Programlama Arabirimi (API) sunar. Bileşenle olan dahili bağlantı, kullanıcıdan gizlenir. Geliştiriciler, yazılım bileşenlerinden ihtiyaç duydukları hizmetleri istemek için API'leri kullanır. 

Veri iletimi

Yazılım uygulamaları, güvenli bir şekilde veri akışı göndermek ve almak için ara yazılım kullanır. Veri akışları, yüksek hızlı sürekli veri iletimidir. Bunlar, güvenilir video ve ses akışı için önemlidir.

Dağıtılmış uygulamalar

Dağıtılmış uygulamalar, bir ağdaki farklı bilgisayarlarda çalışan yazılım programlarıdır. Genelde ön uç ve arka uç uygulamalardan oluşurlar. Ön uç uygulamalar, bir sosyal medya uygulaması gibi bilgisayarda veya mobil cihazda kullandığınız yazılımlardır. Arka uç uygulamalarsa veri işleme, iş mantığı ve kaynak yönetimi görevleriyle ilgilenen yazılım programlarıdır. Ara yazılım, ön uç ve arka uç uygulamalar arasında iletişim kurarak dağıtılmış uygulamanın sorunsuz çalışmasını sağlar.

Ara yazılım mimarisi nedir?

Ara yazılım mimarisi, bir veri işlem hattı oluşturmak için iletişim kuran birçok bileşenden oluşur. Veriler, ara yazılım aracılığıyla, bir bağlı uygulamadan diğerine geçiş yapar. Ara yazılım, uyumluluk için verileri işler. Aşağıdakiler, ara yazılımın yaygın kullanılan bileşenleridir:

Yönetim konsolu

Yönetim konsolu, geliştiricilere ara yazılım sisteminin faaliyetleri, yazılım kuralları ve yapılandırmalarına yönelik bir genel bakış sağlar.

İstemci arabirimi

İstemci arabirimi, ara yazılımın uygulamalarla iletişim kuran dış parçasıdır. Geliştiriciler, diğer uygulamalarla, veritabanlarıyla ve başka mikro hizmetlerle etkileşim kurmak için istemci arabiriminin sağladığı işlevleri kullanır.

Ara yazılım dahili arabirimi

Ara yazılım dahili arabirimi, çeşitli bileşenleri birbirine bağlayan bir yazılım yapışkanı görevi görür. Ara yazılım bileşenleri, kendi protokolleriyle birlikte çalışması için dahili arabirimi kullanır. 

Platform arabirimi

Ara yazılım arabirimi, ara yazılım programının çeşitli platformlarla uyumlu olmasını sağlar. Farklı türdeki işletim sistemleriyle çalışan yazılım bileşenleri içerir. 

Sözleşme yöneticisi

Sözleşme yöneticisi, ara yazılım sistemindeki veri değişimi kurallarını tanımlar. Uygulamaların, ara yazılımla veri gönderirken kurallara bağlı kaldığından emin olur. Uygulama, belirli kuralları ihlal ettiğinde bir uyarı veya istisna gönderir. Örneğin, uygulama, bir kelime beklenirken bir sayı gönderirse sözleşme yöneticisi bir istisna döndürür. 

Oturum yöneticisi

Oturum yöneticisi, uygulamalar ve ara yazılım arasında güvenli bir iletişim kanalı kurar. İletişimin sorunsuz bir şekilde yapıldığından emin olur ve raporlama için veri faaliyeti kayıtlarını depolar. 

Veritabanı yöneticisi

Bazı ara yazılım türleri, veritabanı yöneticisi de içerir. Veritabanı yöneticisi, gereken şekilde farklı veritabanı türleriyle entegre olmaktan sorumludur. 

Çalışma zamanı izleyicisi

Çalışma zamanı izleyicisi, ara yazılımdaki veri hareketlerini sürekli olarak izler. Olağan dışı faaliyetleri algılar ve geliştiricilere bildirir. 

Ara yazılım nasıl çalışır?

Ara yazılım, bileşenler arasındaki temel iletişim sürecini özetler. Yani, ön uç uygulaması yalnızca ara yazılımla iletişim kurar ve diğer arka uç yazılım bileşenlerinin dilini öğrenmesine gerek yoktur. 

Mesajlaşma çerçevesi

Mesajlaşma çerçevesi, ön uç ve arka uç uygulamalar arasındaki veri alışverişini kolaylaştırır. Yaygın çerçevelerden bazıları şunlardır:

  • JavaScript Nesne Gösterimi (JSON)
  • Temsili Durum Aktarımı (REST API)
  • Genişletilebilir İşaretleme Dili (XLM)
  • Web hizmetleri
  • Basit Nesne Erişimi Protokolü (SOAP) 

Mesajlaşma çerçevesi, farklı işletim platformlarındaki ve dillerindeki uygulamalar için ortak bir iletişim arabirimi sağlar. Uygulamalar, mesajlaşma çerçevesi tarafından sağlanan standartlaştırılmış bir biçimde verileri yazar ve okur. 

Ara yazılım örneği

Örneğin, web sunucusu, web sitelerini arka uç veritabanına bağlayan bir ara yazılımdır. Bir web sitesinde form gönderdiğinizde bilgisayarınız, isteği web sunucusuna XML veya JSON biçiminde gönderir. Daha sonra web sunucusu, isteğe bağlı olarak iş mantığını çalıştırır, veritabanlarından bilgileri alır veya farklı protokoller kullanarak diğer mikro hizmetlerle iletişim kurar.

Diğer ara yazılım işlevleri

Yazılım uygulamaları arasında bir aracı olmak dışında, ara yazılım programları aşağıdakileri gerçekleştirir:

  • Web sitelerinin, hassas bilgileri arka uç uygulamalara güvenli bir şekilde gönderebilmeleri için dağıtılmış sistemler arasında güvenli bir iletişim kanalı sağlar. 
  • Trafik akışını yönetir ve belirli bir uygulamanın veya dosya sunucusunun aşırı yüklenmesini önler.
  • İsteğe verilen yanıtları otomatikleştirir ve özelleştirir. Örneğin, ara yazılım, sonuçları ön uç uygulamaya göndermeden önce sınıflandırır ve filtreler.

Platform ara yazılımı nedir?

Platform ara yazılımı, bir yönetilen araçlar ve kaynaklar sistemi sağlayarak uygulama geliştirmeyi destekler. Geliştiriciler, uygulamalar arasında kaynakları paylaşmak veya aktarmak için platform ara yazılımı kullanır. Aşağıda platform ara yazılımı kaynaklarına bazı örnekler verilmiştir:

Çalışma zamanı ortamları

Çalışma zamanı ortamı, yazılım programının çalışmasına olanak tanıyan küçük bir işletim sistemi gibidir. Örneğin, Java uygulamaları, Java Çalışma Zamanı Ortamında çalışmalıdır. Geliştiriciler, herhangi bir programlama dili için bir çalışma zamanı ortamı ayarlamak üzere AWS Lambda kullanabilir. 

Web sunucuları

Web sunucusu, web sitelerinden istekler alan, bunları işleyen ve bunlara yanıt veren bir bilgisayar programıdır. Web geliştiricileri, basit uygulamalar için web sunucuları barındırmak ve bunları yönetmek amacıyla Amazon Lightsail kullanır. 

İçerik yönetim sistemleri

İçerik yönetim sistemi, dijital bilgileri oluşturan, değiştiren, depolayan ve yayımlayan bir yazılımdır. Örneğin, WordPress, web siteleri derlemek için açık kaynak bir içerik yönetim sistemidir. 

Container'lar

Container, uygulama kodlarından ve gerekli kaynaklardan oluşan, dağıtıma hazır bir pakettir. Geliştiriciler, container'lı uygulamaları dağıtmak, yönetmek ve ölçeklendirmek için Amazon Elastic Container Service (Amazon ECS) kullanır. 

Ara yazılım türleri nelerdir?

Geliştiriciler, yazılım geliştirmede çeşitli amaçlar için ara yazılım kullanır. Aşağıda yaygın kullanılan ara yazılım türleri yer almaktadır:

Kurumsal uygulama entegrasyonu ara yazılımı

Kurumsal uygulama entegrasyonu ara yazılımı, bir kuruluştaki tüm yazılım sistemleri, hizmetler ve veri kaynakları arasında bağlantı kurar. Kurumsal uygulamalar, bu ara yazılımı, ağ veya veritabanı yapılandırmalarını değiştirmeden birbirlerine bilgi göndermek için kullanır. 

Veritabanı odaklı ara yazılım

Veri odaklı veya veritabanı odaklı ara yazılım, uygulamalar ve farklı veritabanı türleri arasında veri aktarımını kolaylaştırır.

Mesaj odaklı ara yazılım

Mesaj odaklı ara yazılım (MOM), dağıtılmış bir bilgi işlem sistemindeki yazılım bileşenleri arasında iletişimi destekler.

İşlem tabanlı ara yazılım

İşlem izleyiciler gibi işlem tabanlı ara yazılım, yazılım işlemi sürecindeki her adımın doğru bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar. 

İçerik merkezli ara yazılım

Uygulamalar, temel bir depolama mekanizması derlemeden, içerik yayımlamak veya almak için içerik merkezli ara yazılım kullanır.

Uzaktan yordam çağrısı ara yazılımı

Bir yazılım programı, aynı ağ içindeki başka bir programın hizmetini kullanmak için uzaktan yordam çağrısı (RPC) ara yazılımı kullanır.

Cihaz ara yazılımı

Cihaz ara yazılımı, geliştiricilere bağlantı çerçeveleri ve kitaplıkları gibi belirli mobil cihazlarda mobil uygulamalar derlemek için gerekli kaynakları sağlar. 

Nesne isteği ara yazılımı

Uygulamalar, hedef uygulamanın nerede barındırıldığını bilmeden istekler göndermek için nesne istem aracısı veya nesne istem ara yazılımı kullanır.

Uygulama sunucusu ara yazılımı

Geliştiriciler, kurumsal uygulamaları derlemek, dağıtmak, yönetmek ve arka uç uygulama sunucularına bağlamak için uygulama sunucusu ara yazılımı kullanır.

Gömülü ara yazılım

Gömülü ara yazılım, gömülü sistemlerdeki uygulamalar ve işletim sistemi arasında köprü görevi görür. Gömülü sistemler, bir mikro denetleyiciyle çalışan elektronik ürünlerdir. 

API yönetimi ara yazılımı

Geliştiriciler, API'ler oluşturmak ve bunların diğer geliştiriciler tarafından kullanımını kolaylaştırmak için API yönetimi ara yazılımı kullanır. 

Zaman uyumsuz veri akışı ara yazılımı

Zaman uyumsuz veri akışı ara yazılımı, dağıtılmış sistemler arasında gerçek zamanlı veri akışını destekler.

Robotik ara yazılımı

Mühendisler; donanımı, cihaz yazılımı ve üreticisinden bağımsız olarak, farklı robot türleri arasında entegrasyon oluşturmak için robotik ara yazılımı kullanır. 

Bulut bilgi işlemde ara yazılım nedir?

Bulut bilgi işlem, farklı altyapılarda bulut temelli uygulamalar derlemeyi ve dağıtmayı içerir. Geliştiriciler, altyapıları yönetmenin karmaşıklığından bunalmadan, bulut kaynaklarına erişmek için ara yazılım kullanır. Geliştiriciler, Amazon Elastic Compute Cloud (Amazon EC2) gibi ölçeklenebilir bir bulut tabanlı barındırmada bulunan container'larda bulut uygulamaları dağıtır.

Amazon EC2'ye Giriş

AWS, ara yazılım teknolojisini nasıl destekler?

AWS'de Uygulama Entegrasyonu, bulut bilgi işlem için geleneksel ara yazılımın uygun fiyatlı alternatifi olan bir hizmet paketidir. Geliştiriciler; mikro hizmetlerin, dağıtılmış sistemlerin ve sunucusuz uygulamaların içindeki ayrıştırılmış bileşenler arasında iletişim kurmak için hizmetleri kullanır. Örneğin:

  • AWS Step Functions, geliştiricilerin dağıtılmış uygulamalar oluşturmasına, BT ve iş süreçlerini otomatikleştirmesine ve AWS hizmetlerini kullanarak veri ve makine öğrenimi işlem hatları oluşturmasına olanak sağlayan görsel bir iş akışı hizmetidir.
  • Amazon Simple Notification Service (Amazon SNS), mesaj odaklı ara yazılımın bir alternatifidir. Uygulamalar için mesajlaşma hizmetleri sağlar.
  • Amazon EventBridge, geliştiricilerin bulut uygulamalarını AWS hizmetleriyle entegre etmek için kullandığı sunucusuz olay veri yoludur.  

Hemen bir AWS hesabı oluşturarak AWS'de ara yazılım kullanmaya başlayın.

Ara yazılım için sonraki adımlar

Standard Product Icons (Features) Squid Ink
Ürünlerle ilgili diğer kaynaklara göz atın
Ara yazılım teknolojisi için AWS Support hakkında bilgi edinin 
Sign up for a free account
Ücretsiz bir hesap için kaydolun

AWS Ücretsiz Kullanım için anında erişim elde edin.

Ücretsiz hesap oluşturun 
Standard Product Icons (Start Building) Squid Ink
Konsolda oluşturmaya başlayın

AWS Management Console'da AWS EC2 ile oluşturmaya başlayın.

Oturum açın